Wartość wsparcia
59 999.00 PLN
Nr wniosku
LKGŚ-04/2022/003
Rok realizacji / Gmina
2022 / Tworóg
Zakres tematyczny
Opis działania
Historia sukcesu
Wyjątkowy zabytek sztuki sakralnej, osławiony kronikarskim piórem ks. Walentego Hoschecka, przed wiekami wpłynął na rozwój parafii w Tworogu. Olejny obraz zniknął jednak z kościoła. Po ponad wieku nieobecności, powrócił w nowym blasku. Dzięki pozyskanemu przez Parafię p.w. św. Antoniego dofinansowaniu, wizerunek św. Antoniego Padewskiego został odrestaurowany i zabezpieczony przez niszczycielskim wpływem czasu.
Czy wiedzieliście, że w XVIII w. Tworóg był celem pielgrzymek? Pątnicy modlili się do św. Antoniego Padewskiego, wpatrzeni w jego wizerunek wymalowany farbą olejną na płótnie. O sile obrazu „z łask słynącego” miały świadczyć liczne wota dziękczynne pozostawione w tworogowskiej świątyni. Obraz zniknął jednak z przestrzeni kościelnej na ponad sto lat. Gdy powrócił, proboszcz ks. Adam Bryła zadbał, by unikatowy zabytek sztuki sakralnej przetrwał kolejne wieki. W 2022 r. pozyskał dofinansowanie w wysokości 59 999.00 zł na jego renowację. – Cieszymy się, że udało się obraz przywrócić do właściwego stanu i mamy wielką nadzieję, że renowacja i dalsze pielęgnowanie Kultu św. Antoniego przyczynią się do odkrycia, także przez mieszkańców sąsiednich miejscowości, jak wielki skarb mamy na wyciągnięcie ręki – mówi Proboszcz, ks. Adam Bryła.
O cudownym obrazie z kościoła w Tworogu pisał już pod koniec XVIII w. miejscowy kronikarz i ówczesny proboszcz – ks. Walenty Hoscheck nazywając malunek „największą ozdobą tej świątyni”. Dzięki jego zapiskom wiemy, że do Tworoga przybywali „tak swoi, jak i obcy (…), a z rozmaitych utrapień wyrwani, zanosili do Boga wielkie dzięki, o czym świadczą liczne wota okalające ten obraz”. Ks. Hoscheck w kronice wymienia nawet księgę „Inventarium Parochiae Tworogoviensis”, która zawierała spis łask otrzymanych za wstawiennictwem św. Antoniego. – W kościele faktycznie wisiały gabloty z wotami świadczącymi o cudach, których Pan Bóg dokonał przez wstawiennictwo św. Antoniego, wśród nich np. „Dziecko ze srebrnej blachy o wadze 4 i pół łuta”, „Tabliczka z postacią kobiecą, 4 łuty”, „Srebrna noga, 2 i pół łuta” – wymienia obecny Proboszcz.
Nie wiadomo, kto jest autorem siedemnastowiecznego obrazu, ale dzięki kronice ks. Walentego wiemy, że na kościelnym ołtarzu umieścił go hr. Franciszek de Colonna. Olejny malunek zniknął z kościoła najprawdopodobniej po ostatecznej rozbudowie świątyni na przełomie XIX i XX w. Wówczas w kościele pojawił się nowy, okazalszy ołtarz. Stary obraz poszedł w zapomnienie. Gdy po latach wrócił do kościoła, mieszkańcy przyjęli to z entuzjazmem. W wielu domach pamięć o cudownym wizerunku, mającym moc uzdrawiania, do dzisiaj jest pielęgnowana, a starsi mieszkańcy wspominają o istnieniu w Tworogu od 1751 r. Bractwa św. Antoniego. Ostatnie wpisy do księgi bractwa odnotowano w latach 30. XX w. Powrót obrazu był więc prawdziwym świętem Parafii. – Kiedy po latach „tułaczki” został ponownie pokazany publicznie, od razu pojawiły się pomysły dotyczące jego renowacji. Zaskakujące, że na okazję nie trzeba było długo czekać. Św. Antoni jest określany jako Cudotwórca. Dokładnie w momencie, kiedy wrócił do kościoła, pojawiła się szansa pozyskania dofinansowania za pośrednictwem LGD „Leśna Kraina Górnego Śląska”. Rzymskokatolicka Parafia p.w. św. Antoniego wystartowała w konkursie i po spełnieniu wszystkich warunków, z pomocą wielu ludzi (pracowników Urzędu Marszałkowskiego oraz „Leśnej Krainy”) udało się pozyskać środki – mówi ks. Adam Bryła.
Realizacja projektu zakładała przeprowadzenie pełnej konserwacji technicznej i estetycznej, która miała na celu zatrzymanie dalszej degradacji zabytku i przywrócenie możliwości publicznego kultu. Opisując w dużym skrócie, prace konserwatorskie zaczęły się od wykonania dokumentacji fotograficznej i pobrania próbki w celu wykonania badań i analiz pigmentów. Dokładnie oczyszczono malowidło oraz uzupełniono zniszczone płótno. W kolejnym etapie renowacji naciągnięto płótno na podobrazie i uzupełniono ubytki kolorów, a następnie zakonserwowano pozostałości repusowanych elementów szaty. – Dawniej elementy szaty metalowej przytwierdzone były bezpośrednio do obrazu, co powodowało jego niszczenie. Podczas renowacji zastosowano nieinwazyjną metodę pozwalającą na bezpieczne zdjęcie metalowych elementów bez szkody dla obrazu – wyjaśnia Proboszcz. W ramach projektu wykonano ponadto ramę obrazu.
Renowacja obrazu wpisuje się w trwający proces kompleksowego remontu kościoła. – W dalszej perspektywie prace remontowe będą obejmować także ołtarz główny. Kto wie, czy nie będzie to możliwość, aby umieścić obraz zaraz za obecnym wizerunkiem św. Antoniego. W wielu parafiach posiadających obrazy o wielkiej duchowej i artystycznej wartości, umieszcza się je w taki sposób, aby mogły być odsłaniane na czas modlitw. Przyszłość jednak pokaże. Aktualnie wspólnota mierzy się z wymianą dachu i renowacją witraży. Kiedy uda się to zadanie zrealizować, przyjdzie czas na wnętrze świątyni – mówi ks. Adam Bryła. Tymczasem zabytek jest już wystawiany w kościele, a okazją do modlitwy jest cotygodniowa Nowenna do św. Antoniego. Proboszcz nie ma wątpliwości, że warto odwiedzić tworogowski kościół i spędzić trochę czasu kontemplując obraz. – Mimo, że po ludzku jest kawałkiem płótna i farby, to tak naprawdę kieruje nasze myśli na niebo – podsumowuje.